HALİL CİBRAN

Lübnan asıllı ABD'li felsefe yazarı, romancı, mistik şair ve ressam. Arapça tam adı Cubran Halil Cubran olan yazar, 6 Ocak 1883'te Lübnan'da dünyaya geldi, 10 Nisan 1931'de New York'ta öldü. Arapça ve İngilizce yapıtlarıyla büyük etki yarattı.


İlköğretimini Beyrut'ta gördükten sonra, 1895'te ailesiyle birlikte Boston'a göç etti. 1898'de Lübnan'a dönerek Maruni Kilisesi'ne bağlı Me'hadu'l-Hikme'ye girdi. Burada yetkin bir Arapça olan el-Muhacir'de deneme türündeki ilk edebi ürünleri yayınlandı. Bu sırada bütün yaşamı boyunca ona koruyuculuk eden 1908-1910 arasında Paris'te kaldı. 1912'de New York kentine yerleşti ve kendisini Arapça ve İngilizce edebi denemeler, öyküler yazmaya ve resim yapmaya verdi. Suriye ve Lübnan'dan gelme başka göçmenlerle birlikte "er-Rabıtatül'l-Kalemiye" adlı etkili bir edebiyat kulübü kurdu. ABD'de ölmesine karşın, vasiyeti üzerine Lübnan'a götürülerek gömüldü. Burada anısına bir müze açıldı.

 
Cibran'da edebi ürünleri ve resimleri görünüştü oldukça romantiktir ve Kitab-ı Mukkades, Nietzche ve William Blake'ten etkiler taşır ve lirizmle dolup taşar. Öncelikle aşk, ölüm, doğa ve yurt özlemi gibi konuları işlediği her iki dildeki yapıtları onun dinsel ve mistik iç dünyasını yansıtır.

 
Arapça yazdığı başlıca yapıtlar Araisü'l-Müruc (Vadi Perileri, 1910), Dem'e İbtisame (Gözyaşı ve Gülümseyiş, 1914); el-Ervahü'l-Mütemerride (Asi Ruhlar, 1920); el-Ecnihetü'l-Mütevessire (Kırık Kanatlar, 1922); El-Evasıf (Fırtınalar, 1923); ve el-Mevakıb'dır (Oluşumlar, 1923). İngilizce yapıtları arasında ise, The Madman (Deli, 1918); The Forerunner (Müjdeci, 1920), The Prophet (Hat Erenler, 1923; Mürşit, 1956; Ermiş, 1969; Veli, 984); Sand and Foam (Kum ve Köpük, 1926) ve Jesus, the Son of Man'dir (İsa, İnsanoğlu, 1928) sayılabilir. Cibran'ın The Voice of the Master adlı yapıtı Türkçede Sözler (1984) adıyla yayımlandı.

 

 
 


 Yazarın Tüm Kitapları
 
Asi Ruhlar (Spiritis Rebellions ) (1998) Anahtar Kitaplar Yayınevi

Bu kitapta dört öykü, Halil Cibran'ı yalnız kendi kuşağında en önde gelen düşünür ve yazarlardan biri yapmakla kalmayıp aynı zamanda düşüncelerini aktarmakta bir araç olarak İngiliz dilini kullanan ilk yazar olmasını da sağlayan Ermiş'in yayımlanmasından on beş yıl önce, 1908'de tamamladı. Bu öyküler yayınlandığı sırada, henüz yirmi beş yaşında olan Cibran, Arapça konuşan ve çoğu kendi memleketlisi olan bir avuç hayranı dışında, pek tanınmıyordu. Asi Ruhlar, bazı yönleriyle yazarın Vadinin Perileri adlı yapıtının devamı niteliğindedir.


Asi Ruhlar (El-Ervahu'l-mütemerride) (2002) Kaknüs Yayınları

Özgürlük tahtı önünde ağaçlar, meltemin dokunuşuyla titriyorlar. Özgürlüğün heybeti karşısında güneş ve ay ışığıyla seviniyorlar. Serçeler, özgürlüğü işitmek için ötüşüyor, çiçekler özgürlük ortamında nefeslerinin kokusunu yayıyor... Yeryüzündeki herşey, özgürlük şeref ve sevinciyle dolu tabiat kanunlarıyla yaşıyor... Oysa insanlar bu nimetten ne kadar yoksun! Çünkü insanlar, evrensel ilahi ruhlarına sınırlı kanunlar koydular. Bedenleri ve ruhları için acımasız kanunlar çıkardılar. Eğilim ve duyguları için korkunç ve dar zindanlar yaptılar. Kalpleri ve akılları için derin ve karanlık mezarla ...


Aşk Mektupları (Love Letters ) (2000) Anahtar Kitaplar Yayınevi

"Keşke sesimi kanatlandırmak ve mırıltılarımı sarkılara döndürmek için burada olsaydın. Yine de "yabancılar" arasındayken görünmez bir "dostum" beni dinleyip tatlılık ve duyarlılıkla gülümsediğini bilerek konuşacağım." "Sana karşı taşmalarım - ne demek bu? Bütün bunlarla ne demek istediğimi gerçekten bilmiyorum. Ama senin sevdiğim olduğunu ve sevgiye saygı duyduğumu biliyorum. Şunu tamamen blerek söylüyorum ki, aşk en azından büyüktür. Aşkın eşlik ettiğ ...


Aşk Mektupları (Love Letters & A Self-Portrait) (2000) Kaknüs Yayınları

"Bana, 'Siz bir sanatçı ve şairsiniz, ve bir şair ve sanatçı olmaktan dolayı da memnun olmalısınız' diyorsunuz. Ama ben, ne bir sanatçı, ne de bir şairim... Günlerimi ve gecelerimi resim çizmek ve yazı yazmakla geçirdim, ama 'ben' (yani Benliğim) ne günlerimde ne de gecelerimde bulunmakta. Ben bir pusum.. her şeyi örten, ancak hiçbir zaman bir araya getirmeyen bir pus.. Yağmur suyu haline dönmeyen bir pus... Ben bir pusum; ve pus benim yalnızlığım, tek başıma oluşumdur, ve bunların içinde açlığım ve susuzluğumdur. Ancak, benim talihsizliğim, bu pusun, bulutların içinde dolaşan başka bir pusla ...


Bir Damla Yaş Ve Bir Gülümseyiş (A Tear And A Smile - Lazarus and His Beloved) (1997) Anahtar Kitaplar Yayınevi

Yayınevimiz bu kez Cibran'ın iki ayrı yapıtın bir kitapta sunuyor: bir ilk yapıt olan Bir Damla ve Bir Gülümseyiş ve yaşamının son dönemlerinin ürünü Lazarus ve Sevgilisi adlı oyunu.
Bir Damla Yaş ve Bir Gülümseyiş, yazarın ilk çalışmalarının çoğunu ve yirmibeşinci yaşgününde Paris'te yazdığı meseller ve ilginç düzyazı şiirlerini içerir. Yazarın, hayata daha olgun ve olumlu bir yaklaşımının izlerini taşır. Doğu'nun ve Batı'nın birçok romantik ozanı gibi, Cibran'ın da gençlik hayalleri, adaletsizliğin ve zorbalığın ellerinde gibi görünen bu dünyadan, sonsuzluğun beyaz ış ...


Bütün Şiirler ve Şiirsel Yazılar (2004) Birey Yayıncılık

Okunduktan sonra ses olup kaybolmayan kaç şiir var? Kaç şiir kitabının; kelimeleri, mısraları zihnimizi sarsar, yüreğimizi titretir? Günümüzde duygudan uzak, kelime oyununa dönüştürülen şiirler, okunduktan sonra iz bırakmadan kaybolup gidiyor. Halil Cibran'ın şiirlerini okudukça, düşünmek için durmak; şiirden aldığınız lezzetin kıvamını tamamlamak için devam etmek isteyeceksiniz. Nitekim bir duygu şelalesinin akıntısına kaptıracaksınız kendiniz. Lirizmle dolup taşan ve öncelikle aşk, ölüm, doğa ve yurt özlemi gibi konuları işlediği eserleri onun dinsel ve mistik iç dünyasını yansıtır.


Deli (The Madman ) (1998) Anahtar Kitaplar Yayınevi

Deli, ırklar, diller, dinler mozayiği, uygarlıklar beşiği topraklardan doğup büyüyen "Lübnanlı Adam"ın ilk kitabı. Yayımlanmasının hemen ardından birçok dile çevrildi. Latin ülkelerinde, Güney Amerika'da, Arapça konuşulan ülkelerde birçok ödül aldı. Kitabın yayımlandığı 1918'e kadar daha çok resim yapan ve sergileyen Cibran, Deli'yle birlikte ardarda kitaplarını çıkarmaya, kitlelerle bağ kurmaya başladı. İronik meseller, yaşama karşı bazı düş kırıklıkları, keskin acılıklarla doludur yapıt. Doğu'ya özgü bir öykü biçimi, gerçeğin özgün bir anlatımı olduğu için seçmiştir meselleri. Benzersi ...


Dünya Tanrıları (2001) Anahtar Kitaplar Yayınevi

"Dünya tanrısı çıldırmış, bir erkek ve bir kadın dışında bütün yaşımı yok etmişti. Toprak bir kafatası gibiydi, çukurları kuru, nehir yatakları gri, yüzeyi maden griliğinde. Kadınla erkek gözyaşlarıyla suladı toprağı ve tekrar verimli kıldı, böylece yaşam geri döndü dünyaya." Halil Cebran'ın Dünya Tarihi adlı kitabı yukarıdaki tek tanrı idölünü kıran ve bu sayıyı üçe çıkaran üçlü bir duygu yoğunluğu taşıyor: Güce olan inanç, dünyayı yönetme isteği ve "Bugün"e duyulan yüce Aşk.


Ermiş (The Prophet ) (1995) Anahtar Kitaplar Yayınevi

"Cibran, Yakın, Orta ve Uzak Doğu'nun geleneksel öğretilriyle Batı düşüncesini karşılaştırmış, bireysel ve toplumsal olgulara çeşitli sentezler getirmiştir.Yapıtlarında şiirsel bir anlatım kullanmış, Doğu düşüncesini Batı diliyle yazmıştır. Bu nedenle Cibran'ın eserlerini okuyanlar, bir bakıma Peygamberlerin kitaplarını okuyormuş izlenimine kapılırlar. Tıpkı kutsal kitaplardaki gibi yazım büyük önem taşır. Aforizmalarını sanki meydanlarda yüksek sesle okusunlar diye yazmış gibidir. Her kitapta kurgu aşağı yukarı aynıdır. Bir "Öğreten" bile de ondan "Öğrenenler" vardır. Konu da az çok aynıdır: ...


Ermiş (The Prophet) (2002) Kaknüs Yayınları

Size bir de denildi ki hayat karanlıktır diye ve sizler bezginliğinizde tekrar edegeldiniz, bir bezgin tarafından ne söylenmişse.
Ve ben derim ki hayat, sahiden karanlıktır, insiyak olduğu zaman başka.
Ve her insiyak kördür, bilgi olduğu zaman başka.
Ve her bilgi beyhudedir, çalışma olduğu zaman başka.
Ve her çalışma nafiledir, aşk olduğu zaman başka.
Ve her ne zaman aşkla çalışırsanız kendinizi kendinize raptedersiniz ve ötekine ve Allah'a.