Reklam
Tekâmül

Manastırlı İsmail Hakkı ve Telhîsu’l-Kelâm Eseri

Son devir Osmanlı âlimlerini incelediğimizde akaid bahsinde en dikkat çeken kişilerden biri de Manastırlı İsmail Hakkı’dır. Manastırlı İsmail Hakkı, Manastır’da doğmuş olmasına rağmen Konyalı bir aileden gelmektedir. İlim tahsili için İstanbul’a gelmiş ve ömrünün sonuna kadar burada yaşamıştır.
19. asırda yaşamış biri olarak İslâmın temel konularına karşı yapılan ilmî saldırılara cevapsız kalmamış ve insanlara akaid konularını öğretmek için eserler kaleme almıştır. Daha önceki yazımızda Hüseyin Cisrî Efendi’nin Risale-i Hamîdiye eserini Osmanlıca çevirip ilim ehlinin istifadesine sunduğunu söylemiştik. Ama kendisi bu çalışma ile yetinmemiş ve birçok eser kaleme almıştır.

Hanefi mezhebinin akaidine dair mevzuları üç şekilde insanlara aktarmıştır. Mevâidu’l- İn’âm isimli eserinde akaide taalluk eden konuları uzun uzadıya inceleyip kelâm ilmine meraklı insanların istifadesine sunmuştur. Daha sonra eserinin mekteplerde ve medreselerde istifade edilmesi için biraz daha muhtasar hale getirmiş, Telhîsu’l-Kelâm ismiyle bir kitap daha neşretmiştir. Telhîsu’l-Kelâm eserinin çokça beğenilmesini ve istifade edildiğini gören Manastırlı İsmail Hakkı halkın evinde bulundurup istifade edeceği ve derin mevzular barındırmayan sadece iman edilmesi gereken bazı mevzuların yer aldığı Nefâisu’l-Kelâm isimli eseri neşretmiştir. Mevâidu’l-İn’âm ve Nefâisu’l-Kelâm isimli eserlerin incelemesini başka bir yazımızda yazarız. Şimdi Telhîsu’l-Kelâm isimli eseri inceleyeceğiz.

 

Adından da anlaşılacağı üzere kelâm ilminin özeti ve İslâm akâidinin delillerini havi bir eserdir. Manastırlı merhum giriş kısmında vahiy ilminin kaynaklarını zikretmiş daha sonra imanın sınıflarından bahsetmiştir. Âhirinde Allah’ın varlığına, birliğine ve sıfatlarına dair konular işlenmiş ve peygamberlik mevzusuna geçilmiştir. İmanın şartları olarak saydığımız neredeyse tüm konular delilleriyle zikredilmiş ve bir Müslümanın inanış biçimi anlatılmıştır. Kitabın sonlarına doğru geldiğinizde artık sağlam bir itikada sahip olacağınızdan hiç şüpheniz olmasın. İman ve ahirete taalluk eden konuların adım adım işlendiği eserde sistematik bir düzen takip edilmiştir.

Allah bize ilimden istifade etmeyi nasip etsin. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere…

Reklam
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ